ΠΕΣΟΝΤΕΣ στη Μάχη του Δάρα Αρκαδίας 11-7-1947

Αφορμή για γραφτεί το κείμενο αυτό είναι το άνοιγμα ενός κιτρινισμένου φακέλου που ήταν ευλαβικά φυλαγμένος στα προσωπικά αντικείμενα του αείμνηστου πατέρα μου Κωνσταντίνου, συνταξιούχου Ανθυπασπιστού Χωροφυλακής,  σε ηλικία 83 ετών. Μια απώλεια που στοίχισε πολύ στην Οικογένεια και που κανείς μας δεν είχε το κουράγιο να αγγίξει κάτι το προσωπικό του. Αλλά, αν και η μνήμη του προσφιλούς συζύγου και πατρός παραμένει πάντα ζωντανή, θα πρέπει να προσαρμοστούμε στη νέα πραγματικότητα.

Το άνοιγμα λοιπόν του φακέλου εκτός των άλλων, αποκάλυψε 4 φωτογραφίες Χωροφυλάκων (προφανώς φίλων και συμπολεμιστών του πατέρα μου στο Μηχανοκίνητο Τάγμα Χωροφυλακής που υπηρετούσε την περίοδο 1946-1949) όπου στην πίσω πλευρά τους είναι γραμμένα τα ονόματά τους και επιπλέον: «φονευθείς εις την μάχη του Δάρα Βυτίνας 11-7-47 – Χωροφύλαξ 2ου Λόχου Μηχανοκινήτου Τάγματος Χωροφυλακής» και τον τόπο καταγωγής τους. Είναι τυλιγμένες σε ένα επιστολικό φύλλο της εποχής, χρώματος καφέ στο οποίο έχει γραφτεί: «1 αξιωματικός Ανθυπομοίραρχος και 28 Χωροφύλακες – σκοτώθηκαν ο αξιωματικός και 13 Χωροφύλακες».

Εύλογο είναι να κινηθεί η περιέργεια για το τι συνέβη 63 χρόνια πριν. Γι’ αυτό έψαξα στο διαδίκτυο και στο δίτομο έργο του Απόστολου Β. Δασκαλάκη «Ιστορία της Ελληνικής Χωροφυλακής  1936-1950» όπου εντόπισα το ιστορικό για τη μάχη του Δάρα Αρκαδίας. Με μια διαφορά: Ενώ πίσω από τις φωτογραφίες ως ημερομηνία της μάχης αναγράφεται η 11η Ιουλίου, η «Ιστορία της Χωροφυλακής » γράφει ότι η μάχη έγινε στις 10-7-1947. 

Το Δάρα είναι ένα "ακριτικό" χωριό της Αρκαδίας. Βρίσκεται στα βόρεια του νομού στα σύνορα της Αρκαδίας με την Αχαΐα και την Κορινθία. Απέχει 45 χιλιόμετρα από την πρωτεύουσα του Νομού Τρίπολη και είναι Μαντινειακό χωριό. Διοικητικά ανήκει στο Δήμο Λεβιδίου, στον οποίο έχει ενταχθεί όλος ο πάλαι ποτέ Δήμος Νάσων, έδρα του οποίου ήταν το Δάρα. Το χωριό είναι χτισμένο αμφιθεατρικά στους πρόποδες του βουνού Φαλκός που αποτελεί τμήμα της οροσειράς της Ορύξεως (των αρχαίων) ή τού σήμερα λεγόμενου Σαϊτά.  Περί της μάχης δεν έχει αναγραφεί κάτι σχετικό.

Στο μόνο που βρήκα κάποια στοιχεία είναι η «Ιστορία της Χωροφυλακής » η οποία σημειώνει:

«Την 10-7-1947 εις την θέσιν Σαΐτα χωρίου Δάρα Αρκαδίας, δύναμις του Μηχανοκινήτου Τάγματος και Υποδιοικήσεως Χωροφυλακής Λεβιδίου, προσεβλήθη υπό ισχυράς δυνάμεως συμμοριτών, λόγω δε του αιφνιδιασμού και πάλιν και της μη λήψεως των αναγκαίων μέτρων ασφαλείας, η συναφθείσα μάχη απέβη εις βάρος της δυνάμεως Χωροφυλακής, σχούσης 14 νεκρούς, ήτοι έναν αξιωματικόν , 3 υπαξιωματικούς και 10 Χωροφύλακες  . Οι συμμορίται έσχον 5 νεκρούς». 

Σε έκθεση του τότε Διοικητή Χωροφυλακής Αρκαδίας Ταγματάρχη Αναστασίου Καρυώτου (μετέπειτα Αρχηγού Χωροφυλακής), γύρω από τα γεγονότα της Αρκαδίας της περιόδου αυτής, για τη μάχη του Δάρα Γορτυνίας σημειώνει:

«…Κατά την εποχήν ταύτην ο συμμοριακός αγών εν Πελοποννήσω είχε λάβει σοβαράν έντασιν. Ισχυρά συμμοριακά συγκροτήματα απειλούν τα αστικά κέντρα, κλονίζουσιν επικινδύνως την υπόστασιν του Κράτους και το αίσθημα ασφαλείας των κατοίκων. Λόγω της απειλής ταύτης αποφασίζεται η σύμπτυξις των απομεμονωμένων Σταθμών Χωροφυλακής προς πρόληψιν ασκόπου θυσίας των ανδρών και ίνα μη περιέρχονται εις χείρας των κομμουνιστών όπλα και πυρομαχικά.

Παρά την κατάστασιν ταύτην τα τμήματα Χωροφυλακής συνεχίζουσιν ακλόνητα τον αγώνα κατά των κομμουνιστών και καταφέρουν κατ’ αυτών σοβαρά πλήγματα. Αλλά και οι συμμορίτες παρ’ όλην την δίωξιν δεν ανακόπτουν και εκείνοι την δράσιν των. Τώρα όμως τα κτυπήματα στρέφονται κατά μεμονωμένων Τμημάτων ή Σταθμών Χωροφυλακής διά να είναι βέβαιοι περί της επιτυχούς εκβάσεως της επιθέσεώς των, προς καταπτόησιν των Εθνικών Δυνάμεων και τόνωσιν του ηθικού των οπαδών των, λόγω των απωλειών και της απηνούς διώξεως, είχε σημειώσει σοβαράν κάμψιν και ασφαλώς θα επέδρα έτι περαιτέρω λίαν δυσμενώς, εάν τα κατά λιποψυχούντων μέτρα δεν ήσαν σκληρά και απάνθρωπα.

Την 10-7-1947 εις θέσιν Σαΐτα, εγγύς του χωρίου Δάρα Αρκαδίας, προσβάλλεται υπό σοβαράς συμμοριακής δυνάμεως, τμήμα Χωροφυλακής του Μηχανοκινήτου Τάγματος Χωροφυλακής και της Υποδιοικήσεως Χωροφυλακής Λεβιδίου. Επακολουθεί σκληροτάτη μάχη ήτις λόγω του ανίσου της δυνάμεως αποβαίνει εις βάρος του τμήματος Χωροφυλακής, παρά την ηρωικήν αντίστασιν τούτου. Κατά την μάχην ταύτην εφονεύθησαν:

- ο ανθυπομοίραρχος Θεοδώρου Θεόδωρος του Δημοσθένους

- ο ενωμοτάρχης Τράπελας Μιλτιάδης του Χρήστου

- ο υπενωμοτάρχης Φεζουλίδης (ή Φρουντζουλίδης) Ιωάννης του Θεοδώρου

- ο υπενωμοτάρχης Τζωρτζόπουλος Χαράλαμπος του Θεοδώρου

- ο χωροφύλακας Δραγωνέας Λάμπρος του Νικολάου

- ο χωροφύλακας Γκαρίπης Δημήτριος του Βασιλείου (με καταγωγή από τη Θεσσαλονίκη)

- ο χωροφύλακας Κυριακόπουλος Αθανάσιος του Κωνσταντίνου

- ο χωροφύλακας Λαμπρόπουλος Αθανάσιος του Αναστασίου (με καταγωγή από τη Μεσσηνία)

- ο χωροφύλακας Λυμπερόπουλος Κωνσταντίνος του Ιωάννου

- ο χωροφύλακας Μαντζουνέας Δημήτριος του Ευαγγέλου

- ο χωροφύλακας Μπερούκας Γεώργιος του Θεοδώρου (με καταγωγή από το Χάβαρι Ηλείας)

 

- ο χωροφύλακας Πετρογιάννης Σπυρίδων του Παναγιώτου

- ο χωροφύλακας Στίγκας Θεόδωρος του Δημητρίου με καταγωγή από τη Βολάτζα [Αλφειούσα] Ηλείας)και 

- ο χωροφύλακας Μπίκος Χρήστος». 

Από τους ανωτέρω, στο αρχείο του πατέρα μου υπάρχουν 4 φωτογραφίες των κάτωθι συμπολεμιστών του:

- του χωροφύλακα Μπερούκα Γεωργίου (με καταγωγή από το Χάβαρι Ηλείας)

- του χωροφύλακα Στίγκα Θεοδώρου (με καταγωγή από τη Βολάτζα [Αλφειούσα] Ηλείας)

- του χωροφύλακα Λαμπρόπουλου Αθανασίου (με καταγωγή από τη Μεσσηνία) και

- του χωροφύλακα Γκαρίπη Δημητρίου (με καταγωγή από τη Θεσσαλονίκη).

Εκτός των ανωτέρω στη μάχη αυτή έλαβαν μέρος και οι χωροφύλακες Ντάνεσης Ιωάννης (από το Χάβαρι – απεβίωσε στο Χάβαρι το 2007) και ο πατέρας μου , Χωροφύλακας Κωνσταντίνος Καρνάρος ο οποίος στη μάχη του Δάρα είχε τραυματιστεί στο στήθος και στο αριστερό χέρι και είχε τα σημάδια σε όλη του τη ζωή για να του θυμίζουν τους αγώνες που έδωσε για την Πατρίδα. ʼλλα ονόματα των υπολοίπων 13 συμμετεχόντων δεν κατόρθωσα να εντοπίσω.

Ως Τιμή και Πνευματικό Μνημόσυνο σε όλους όσους πολέμησαν και έδωσαν και τη ζωή τους είναι οι παραπάνω γραμμές. Αιωνία τους η Μνήμη.

 

ΛΕΩΝΙΔΑΣ  Κ. ΚΑΡΝΑΡΟΣ

Συγγραφέας – Ιστορικός Μελετητής

Ιστορική έρευνα . 
Αρχείο της Π.Ο.Α.Σ.Α.
ΚΟΥΤΣΟΠΟΔΙΩΤΗΣ Οδυσσεύς 
Αντιστράτηγος ε.α. ΕΛ.ΑΣ.